als

als trefwoord met bijbehorende synoniemen:

als (vw):
evenals, net als, gelijk, lijk, zoals
als (vw):
indien, mits
als (vw):
wanneer
als (vw):
toen

als synoniem van een ander trefwoord:

evenals (vw) :
als, evenzo, gelijk als, gelijkelijk, net zo, net zoals, zo, zo goed als, zoals, zowel als
zo (vw) :
aldus, als, dienovereenkomstig, gelijk, indien, ingeval, zoals, zodoende
mits (vw) :
als, indien, op voorwaarde dat
gelijk (vw) :
als, evenals, net als, zoals
lijk (vw) :
als, gelijk, zoals
zoals (vw) :
als, evenals
indien (ww) :
als, bijaldien, bijgeval, ingeval, mits, wanneer, zo
toen (ww) :
als, terwijl, wanneer
wanneer (zn) :
als
eens (bw) :
als, zodra

woordverbanden van ‘als’ grafisch weergegeven

in Charivarius' Een Ander Woord (1945):

in het Handwoordenboek van Nederlandsche Synoniemen (1908)*:

in hedendaagse spelling:
als, dan

Als — dan. Tusschen deze twee voegwoorden van vergelijking bestond oorspronkelijk dit verschil, dat alleen dan gebruikt werd na den vergrootenden trap en na anders, ander, nergens, nooit, niets en niemand. Er zijn echter goede schrijvers, die dezen regel niet volgen, evenmin als de beschaafde spreektaal zulks doet, die bijna uitsluitend als gebruikt.

in hedendaagse spelling:
als, toen

Als — toen. Deze tijdaanduidende voegwoorden verschillen in zoover, dat als op de toekomst, toen op het verleden betrekking heeft. Als gij komt, zal ik u de zaak meedeelen. Toen hij kwam, was het reeds te laat. (Af te keuren, als verouderd, is het gebruik van als met betrekking tot het verledene, wat intusschen bij goede schrijvers wel eens voorkomt. „Ik was bezig mij te verlustigen in het denkbeeld, hoe goed alles bij mijn oom in de verf was, als de "plaatsdeur openging en Keesje verscheen")

in hedendaagse spelling:
wanneer, als, bijaldien, indien, in geval, mits, tenware, tenzij, zo

Wanneer — als — bijaldien — indien — in geval — mits — tenware — tenzij — zoo. Voorwaardelijke voegwoorden. Als en wanneer waren oorspronkelijk voegwoorden van tijd, doch beteekenen thans vaak ongeveer hetzelfde als indien, dat uitsluitend voorwaardelijk voegwoord is. Alle drie laten, evenals zoo, de verwezenlijking der voorwaarde in het midden. Het verschil tusschen deze vier voegwoorden bestaat vooral in het gebruik. Indien is het meest gewone woord in de schrijftaal, als en wanneer worden vooral gehoord in de spreektaal, terwijl zoo bijna geheel beperkt is tot de dichterlijke of verheven taal. In geval dat en bijaldien geven, hoewel zwak, te kennen, dat de verwezenlijking der voorwaarde volstrekt niet vast staat, m. a. w. niet zeer waarschijnlijk is. Mits is onder uitdrukkelijk beding, dat de gestelde voorwaarde vervuld worde. Ten ware en tenzij beteekenen: indien het niet zij (ware) en leiden dus meer een beperkenden, dan wel een voorwaardelijken zin in. Als zij maar de uwe wordt, dan zult gij wel tevreden zijn. Indien ik van mijn lenen trouw, uit Wijnsberg neem ik vast een vrouw. Dan zullen we eerst tot macht, tot eer, tot aanzien steigeren, wanneer we aan hooger macht geen onderwerping weigeren. In geval ik meegaan mag, zal ik blijde zijn. Ik zou dezen maatregel toejuichen, bijaldien hij uitvoerbaar ware. Zoo zij konden, hoe zouden zij zich op den grappenmaker wreken! Zoo ik hem kwaad kan doen, zal ik het niet nalaten. Ferdinand mag meeloopen, mits hij niet luistere. Ik mag mij aan niemand eertrouwen, tenzij ik wete aan wien.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in overige bronnen*:

in hedendaagse spelling:
als, dan

ALS, DAN

bron: Weiland & Landré - Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821), band 1, bladzijde 157.

in hedendaagse spelling:
wanneer, als, zo, bijaldien, indien

WANNEER, ALS, ZOO, BIJALDIEN, INDIEN

bron: Weiland & Landré - Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821), band 3, bladzijde 327.

* De spelling in deze bronnen kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

zie ook:
aanmerken als, aanwijzen als, als alternatief voor, als antwoord op, als bijlage, als de bliksem, als door de bliksem getroffen, als één man, als gevolg, als gevolg van, als het moet, als het ware, als inhoud hebben, als nieuw, als vervanger van, als volgt, beschouwen als, eruitzien als, gelden als, gelijk als, net als, net zomin als, overkomen als, zich doen kennen als, zich voordoen als, zo goed als, zowel als

bij andere sites:

synoniemen-sites:
Alexandria - Interglot - ONW - MijnWoordenboek
woordenboeken:
WNT (i) (ii) (iii) (iv) - Van Dale Hedendaags Nederlands - WikiWoordenboek - puzzelwoordenboek
oorsprong:
etymologiebank
zinsverband:
context
vertalen:
naar het
overige:
Citaten - rijmwoorden - Wikipedia - Google

debug info: 0.003 c