boos

als woordenboektrefwoord:

boos:
bn. bw. (bozer, boost), kwaad ; kwaadaardig ; onstuimig.

als trefwoord met bijbehorende synoniemen:

boos (bn):
gebeten, geërgerd, giftig, grammoedig, gramstorig, grimmig, kwaad, nijdig, prikkelbaar, toornig, verbolgen, vergramd, verstoord, vertoornd, woedend, wrevelig
boos (bn):
boosaardig, kwaadaardig, kwaadwillig, slecht, snood, verdorven, vijandig, zondig
boos (bn):
gevaarlijk, schadelijk, verderfelijk
boos (bn):
hachelijk, lastig, moeilijk
boos (bn):
bars, kregel, onhandelbaar
boos (bn):
bar, guur, onstuimig, ruw

als synoniem van een ander trefwoord:

slecht (bn) :
berucht, boos, boosaardig, erbarmelijk, gemeen, goddeloos, kwaad, kwaadaardig, kwalijk, laag-bij-de-gronds, minderwaardig, misdadig, onaangenaam, ondeugend, onplezierig, ontaard, onzedelijk, sjofel, verdorven, verwerpelijk, zedeloos, zondig
lastig (bn) :
bezwarend, boos, delicaat, difficiel, gemelijk, gevaarlijk, gênant, heavy, hinderlijk, lam, moeilijk, moeizaam, netelig, onaangenaam, ongelegen, ongemakkelijk, ongerieflijk, penibel, storend, veeleisend, verstoord, vervelend, zeurig
onvriendelijk (bn) :
afwijzend, bars, bits, bitsig, bokkig, boos, grimmig, kattig, nors, onaangenaam, onaardig, onbereidwillig, onheus, onvoorkomend, onvriendschappelijk, scherp, stug, stuurs, vijandig, zuur
wrevelig (bn) :
bits, boos, chagrijnig, gallisch, geërgerd, geïrriteerd, grimmig, kniezerig, knorrig, korzelig, kregel, kribbig, misnoegd, nijdig, nors, ontstemd, verbitterd
nors (bn) :
bars, bits, bokkig, boos, bruusk, chagrijnig, gemelijk, knorrig, kortaf, korzelig, misnoegd, onvriendelijk, ruw, snibbig, streng, stug, stuurs, wrevelig, zuur
boosaardig (bn) :
arglistig, boos, duivelachtig, duivels, grimmig, hatelijk, kwaadwillig, malicieus, moedwillig, nijdig, slecht, vals, venijnig
lelijk (bn) :
bars, boos, gemeen, hinderlijk, kwaad, kwetsend, laag, min, naar, onbehoorlijk, slecht, smakeloos, zondig
kwaad (bn) :
boos, gallisch, gebelgd, koleirig, nijdig, pissig, razend, toornig, verontwaardigd, vertoornd, woedend
gepikeerd (bn) :
beledigd, boos, gebelgd, gekrenkt, geraakt, kwaad, ontstemd, verbolgen, verontwaardigd
toornig (bn) :
boos, driftig, gram, gramstorig, koleirig, kwaad, razend, vergramd, vertoornd, woedend
verbolgen (bn) :
boos, gebelgd, geprikkeld, nijdig, toornig, verontwaardigd, vertoornd
gebelgd (bn) :
boos, gekwetst, gepikeerd, geraakt, kwaad, verbolgen, verontwaardigd
venijnig (bn) :
bits, boos, boosaardig, giftig, hatelijk, kwaadaardig
ontstemd (bn) :
boos, geërgerd, korzelig, verontwaardigd, verstoord
zwart (bn) :
boos, kwaad, rampspoedig, slecht, somber
giftig (bn) :
boos, nijdig, razend, venijnig, woest
boosaardig (bn) :
boos, gevaarlijk, hels, kwaadaardig
grimmig (bn) :
bars, boos, wrevelig
kwaadwillig (bn) :
boos, malafide

woordverbanden van ‘boos’ grafisch weergegeven

in Charivarius' Een Ander Woord (1945):

in het Handwoordenboek van Nederlandsche Synoniemen (1908)*:

in hedendaagse spelling:
boos, erg, kwaad, slecht

Boos — erg — kwaad — slecht. Boos wordt bij voorkeur gebezigd van personen. Het duidt een hoogen graad van zedelijke verdorvenheid aan (booze gedachten, een boosdoener, de Booze, een boos mensch). Het kan echter ook in den zin van toornig gebruikt worden (z. volg. art.). Boosheid gepaard met nijdigheid, een verlangen om anderen leed te doen, wordt aangeduid door kwaad. Iemand een kwaad hart toedragen. 't Is een kwaad kreng; ik ken hem goed." Kwaad is eigenlijk hetgeen van boozen en slechten uitgaat. Slecht is eigenlijk effen, verder glad en eenvoudig; hieruit heeft zich de ongunstige beteekenis ontwikkeld, die het thans heeft, n.l. van zedelijk laag staande, of niet ontwikkeld en daardoor wat kwaad en verkeerd is teweegbrengende. Kwaad en slecht worden van zaken en van personen gezegd. Het eerste woord zegt meer dan de beide andere. Van kwaad tot erger. Hij ziet er slecht uit. Eene kwade tijding. Het is er erg (zeer treurig) mede gesteld. Erg heeft ook nog de beteekenis van zeer ziek. Hij ligt zeer erg. In de spreektaal wordt het tegenwoordig meestal gebruikt als bijwoord van graad, zelfs bij bijvoeg, nw. die eene zeer gunstige beteekenis hebben: erg goed, erg prettig naast erg naar, erg leelijk enz.

in hedendaagse spelling:
boos, driftig, gebeten, oplopend, opvliegend, kwaad, nijdig, toornig, verbolgen, vertoornd, wrevelig

Boos — driftig — gebeten — oploopend — opvliegend — kwaad — nijdig — toornig — verbolgen — vertoornd — wrevelig. Deze woorden duiden de gemoedsstemming aan van iemand, die ongenoegen gevoelt over eene daad van een ander. Uit zich de verstoordheid niet rechtstreeks dan is men wrevelig. Wanneer men de woorden boos, gebeten, kwaad, nijdig of vertoornd gebruikt, heeft men den persoon op het oog, in wien men de oorzaak van zijn ongenoegen ziet; met driftig (zie Driftig), toornig en verbolgen heeft men meer het oog op de bewogen gemoedsstemming. Bij driftig is die snel opgekomen, maar spoedig weer voorbij; bij toornig uit de driftsvervoering zich naar buiten in daden of woorden, terwijl verbolgenheid eene hevige mate van toornig zijn uitdrukt. Boos heeft de minste kracht; gebeten en nijdig zijn sterker en kunnen van langeren duur zijn; aan beide is eigen een sterke lust om den tegenstander leed toe te brengen, welke lust bij kwaad, dat meer eene algemeene uiting, die ook anderen kan treffen, te kennen geeft, niet zoo sterk op den voorgrond slaat, en bij boos bijna geheel ontbreekt; vertoornd ziet op de hartstochtelijke uiting van het ongenoegen.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in overige bronnen*:

in hedendaagse spelling:
erg, boos, slim, slecht, kwaad, euvel

ERG, BOOS, SLIM, SLECHT, KWAAD, EUVEL

bron: Weiland & Landré - Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821), band 2, bladzijde 155.

in hedendaagse spelling:
kwaad, boos, boosaardig, kwaadaardig

KWAAD, BOOS, BOOSAARDIG, KWAADAARDIG

bron: Weiland & Landré - Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821), band 2, bladzijde 351.

* De spelling in deze bronnen kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in de lijst met antoniemen (woorden met een tegengestelde betekenis):

boos
blij, lief, opgeruimd, verheugd, vrolijk
zie ook:
boos maken

bij andere sites:

synoniemen-sites:
Alexandria - Interglot - ONW - MijnWoordenboek
woordenboeken:
ANW - WNT - Van Dale Hedendaags Nederlands - WikiWoordenboek - puzzelwoordenboek
oorsprong:
etymologiebank
zinsverband:
context
vertalen:
naar het
overige:
Citaten - rijmwoorden - Wikipedia - Google

debug info: 0.0041 c