oordeel

als woordenboektrefwoord:

oordeel:
o. (...delen), verstand, mening.

als trefwoord met bijbehorende synoniemen:

oordeel (zn):
convictie, discretie, gevoelen, inzicht, mening, opinie, opvatting, overtuiging, standpunt, stellingname, zienswijze
oordeel (zn):
doorzicht, inzien, kijk, onderscheid, prudentie, verstand, zicht
oordeel (zn):
arrest, berechting, jurering, uitspraak, vonnis, wijzing
oordeel (zn):
beoordeling, beslissing, doem, judicium

als synoniem van een ander trefwoord:

standpunt (zn) :
bewering, convictie, denkbeeld, gedachte, gevoelen, gezichtspunt, gezindheid, houding, ingesteldheid, instelling, inzicht, mening, oogpunt, oordeel, opinie, opstelling, optie, opvatting, overtuiging, perspectief, platform, positie, stelling, stellingname, uitgangspunt, visie, zienswijze
mening (zn) :
convictie, denkbeeld, denkwijs, denkwijze, dunk, gedacht, gedachte, geest, gevoelen, gezindheid, idee, inzicht, inzien, kijk, oordeel, opinie, opvatting, overtuiging, standpunt, stellingname, visie, zienswijze, zin
opvatting (zn) :
begrip, beoordeling, beschouwing, convictie, denkbeeld, denkwijze, dunk, gedachte, geest, gevoelen, inzicht, kijk, mening, oordeel, opinie, optie, overtuiging, standpunt, stellingname, visie, zienswijze
gedachte (zn) :
convictie, denktrant, denkwereld, denkwijs, denkwijze, gedachtenwereld, gezindheid, inzicht, mening, oordeel, opinie, opvatting, overtuiging, standpunt, stellingname, zienswijze
beslissing (zn) :
bepaling, beschikking, besluit, decisie, determinatie, doorslag, oordeel, oplossing, optie, resolutie, uitslag, uitsluitsel, uitspraak, vaststelling, vonnis
opinie (zn) :
convictie, denkbeeld, gedachte, gevoelen, gezindheid, inzicht, mening, oordeel, opvatting, overtuiging, standpunt, stellingname
overtuiging (zn) :
beginsel, convictie, denkbeeld, geloof, gevoelen, gezindheid, mening, oordeel, opinie, optie, opvatting, richting, standpunt
beoordeling (zn) :
bespreking, cijfer, inschatting, kritiek, oordeel, oordeelvelling, quotering, rating, recensie, taxatie, waardering
kijk (zn) :
beschouwing, blik, gezichtspunt, idee, inzicht, mening, oordeel, opvatting, overzicht, standpunt, visie, zienswijze
uitspraak (zn) :
arrest, berechting, beslissing, judicium, oordeel, sententie, uitsluitsel, verdict, veroordeling, vonnis
visie (zn) :
beschouwing, blik, gezichtspunt, inzicht, kijk, mening, oordeel, optiek, opvatting, standpunt, zienswijze
gevoelen (zn) :
denkwijs, inzicht, mening, oordeel, opinie, opvatting, standpunt, zienswijze
inzien (zn) :
gevoelen, mening, oordeel, opvatting, zienswijze
arrest (zn) :
oordeel, uitspraak, vonnis, wijzing
discretie (zn) :
beschikking, beslissing, oordeel
overleg (zn) :
beleid, inzicht, oordeel
prudentie (zn) :
beleid, inzicht, oordeel
onderscheid (zn) :
inzicht, oordeel
gericht (zn) :
oordeel, proces

woordverbanden van ‘oordeel’ grafisch weergegeven

in het Handwoordenboek van Nederlandsche Synoniemen (1908)*:

in hedendaagse spelling:
bedunken, begrip, denkbeeld, denkwijze, erachten, gedachte, gevoelen, idee, inzien, mening, oordeel, overtuiging

Bedunken — begrip — denkbeeld — denkwijze — erachten — gedachte — gevoelen — idee — inzien — meening — oordeel — overtuiging. De meer of minder heldere voorstelling van eene zaak, die men zich door middel van het denkvermogen vormt. Gedachte is de algemeene uitdrukking. Denkbeeld is de uitkomst van het denken, het beeld dat ten slotte door ons voorstellingsvermogen gevormd wordt; het kan dus nooit, gelijk wel eens met gedachte geschiedt, voor het denken zelf genomen worden. Het is mij nooit in de gedachte (niet: in het denkbeeld) gekomen. Denkwijze is de tot gewoonte geworden manier van denken, die een gevolg is van iemands karakter, beginselen, enz. Begrip is de samenvatting van het gedachte tot één geheel, als basis van een oordeel. Als ge de moeite hadt genomen u een juist begrip van de zaak te vormen, dan zoudt ge niet zulk een scheef oordeel geveld hebben. Het woord meening duidt het onzekere en onvolkomene in de oordeelvelling aan. Idee is een vreemd woord voor gedachte en denkbeeld; in philosophische taal wordt het vooral voor begrip gebruikt, de leer der aangeboren ideeën. Dikwijls wordt het gebruikt voor gedachte, in tegenoverstelling van de werkelijkheid. Inzien en gevoelen stellen meer op den voorgrond, dat het eene bepaald subjectieve gedachte is; mijns inziens, volgens mijn gevoelen. In het eerste geval is de gedachte het gevolg van persoonlijke waarneming met het oog (figuurlijk opgevat) en dus van doorzicht en inzicht; in het tweede geval berust de gedachte op het persoonlijk gevoel van den spreker. Een oordeel daarentegen moet objectief wezen, daar het een gevolg is van overwegen en erkennen. Overtuiging is het sterke gevoel van zekerheid dat eene gedachte, die men omtrent iets koestert, waar is. Erachten en bedunken zijn infinitieven van verouderde werkwoorden en thans slechts in den genitiefvorm in gebruik. Erachten is eene meening koesteren, die op eenig onderzoek berust; bedunken is het hebben eener meening, die niet het gevolg is van eenig onderzoek, maar enkel van eene oppervlakkige waarneming. Mijns bedunkens; mijns erachtens. Het laatste wordt zeer zelden gebruikt.

in hedendaagse spelling:
geest, oordeel, rede, vernuft, verstand

Geest — oordeel — rede — vernuft — verstand. Verstand, oordeel, rede duiden verschillende zijden van het menschelijk denkvermogen aan, dat in zijn geheel omschreven kan worden als het vermogen om waar te nemen, te vergelijken, te besluiten, gevolgtrekkingen te maken, en vervolgens door middel van redeneering van het bekende tot het onbekende te geraken. Verstand duidt enkel het denkvermogen aan; onder rede verstaat men de geestelijke vermogens, waardoor de mensch zich van het dier onderscheidt. Gezond verstand zegt men van eene zekere mate van aangeboren doorzicht. Wie oordeel heeft geeft bewijs, dat hij zijne verstandelijke vermogens goed weet te gebruiken. Geest heeft hij, die in het bezit is van een buitengewoon helder, werkzaam denkvermogen, dat vruchtbaar is in ideeën. Door vernuft verstaat men geestigheid, scherpzinnigheid, vindingrijkheid.

in hedendaagse spelling:
oordeel, vonnis

Oordeel — vonnis. Oordeel is eene uitspraak (over iemand of iets) in het algemeen; vonnis (strafvonnis) eene gerechtelijke uitspraak over een schuldige onder toepassing van de strafbepaling der wet. Bij uitbreiding is vonnis elke rechterlijke uitspraak over een persoon of eene zaak tusschen twee partijen. Eene uitspraak van een hof of van den Hoogen Raad wordt ook wel een arrest genoemd. Het laatste oordeel. Het vonnis over Olden barnevelt was spoedig geveld. „Gaat heen en lees uw vonnis uit deez' blaren."

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in overige bronnen*:

in hedendaagse spelling:
bedunken, denkbeeld, denkwijs, erachten, gedachte, gevoelen, inzien, mening, oordeel

BEDUNKEN, DENKBEELD, DENKWIJS, ERACHTEN, GEDACHTE, GEVOELEN, INZIEN, MEENING, OORDEEL

bron: Weiland & Landré - Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821), band 1, bladzijde 234.

in hedendaagse spelling:
oordeel, verstand, vernuft, gezond verstand

OORDEEL, VERSTAND, VERNUFT, GEZOND VERSTAND

bron: Weiland & Landré - Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821), band 3, bladzijde 55.

* De spelling in deze bronnen kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

bij andere sites:

synoniemen-sites:
Alexandria - Interglot - ONW - MijnWoordenboek - verwante woorden
woordenboeken:
WNT - Van Dale Hedendaags Nederlands - WikiWoordenboek - puzzelwoordenboek
oorsprong:
etymologiebank
zinsverband:
context
vertalen:
naar het
overige:
Citaten - rijmwoorden - Wikipedia - Google

debug info: 0.0049 c