wachten

als woordenboektrefwoord:

wachten:
(wachtte, gewacht), wacht houden ; toeven.

als trefwoord met bijbehorende synoniemen:

wachten (ww):
afwachten, antichambreren, beiden, verbeiden
wachten (ww):
te wachten staan
wachten (ww):
bewaken, hoeden
wachten (ww):
verwachten

als synoniem van een ander trefwoord:

afwachten (ww) :
aankijken, aanzien, beiden, inwachten, opwachten, verbeiden, wachten
beiden (ww) :
afwachten, talmen, treuzelen, verwachten, wachten

woordverbanden van ‘wachten’ grafisch weergegeven

in Charivarius' Een Ander Woord (1945):

in het Handwoordenboek van Nederlandsche Synoniemen (1908):

in hedendaagse spelling:
afwachten, verbeiden, verwachten, wachten

Afwachten — verbeiden — verwachten — wachten. Ergens blijven of zich ophouden, totdat iemand of iets komt of gebeurt. Wachten heeft deze beteekenis zonder eenig bijbegrip. Verwachten, evenals verheiden, dat deftiger, is, onderstelt een uitziend toeven, een wachten met verlangen. Wij hadden reeds lang een bezoek van u verwacht. Wij verbeiden hem met ongeduld. Afwachten voegt daar nog het begrip aan toe van een wachten tot het einde toe, totdat de persoon komt, of de zaak gebeurt, ofwel het verbeiden met een bepaald oogmerk. De koene jager wachtte rustig den leeuw af. Wacht uwe beurt af. Afwachten wordt ook gebezigd voor: iets geduldig verduren, zich laten welgevallen, dulden, verdragen. Ik denk geene beleedigingen van u af te wachten. Uwe bevelen verkies ik niet af te wachten.

in hedendaagse spelling:
beiden, wachten, toeven

Beiden — wachten — toeven. Met het oog op iets toekomends op eene plaats blijven. Toeven laat het hoelang onbepaald, en ziet meer op het dralen om te vertrekken; beiden, dat meer in hoogeren stijl voorkomt, en wachten drukken daarentegen uit, dat men slechts zoolang denkt te blijven totdat een persoon gekomen, of een bericht ontvangen is, of eene gebeurtenis heeft plaats gehad. Wij wachten, tot hij komt. Graaf Willem V droeg, zoolang zijne moeder nog leefde, den naam van verbeider. En toeft hij al, hij kent zijn tijd.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in Keur van Nederlandsche Synoniemen (1922):

in hedendaagse spelling:
wachten, verwachten, afwachten, verbeiden

144. Wachten — verwachten — afwachten — verbeiden.

Op dezelfde plaats of in denzelfden toestand blijven, totdat iets gebeurd.

Wachten geeft dat blijven op dezelfde plaats zonder nadere aanduiding aan. Ik wachtte voor het hek, tot de trein voorbij was.

Verwachten onderstelt, dat men met zekere belangstelling (verlangen, vrees) uitziet, naar hetgeen gebeuren zal en dat men daarop min of meer stellig rekent. Ik verwacht ieder oogenblik mijn vader. Ik verwacht een ongeluk.

Verbeiden drukt hetzelfde uit, maar geeft tevens nog aan, dat men met innig verlangen de gebeurtenis tegemoet ziet; het behoort alleen tot den deftigen stijl. De langverbeide dag was eindelijk gekomen. (Waarom kan men das niet zeggen. De langverbeide ramp was eindelijk gekomen?)

Bij afwachten denkt men aan wachten, tot iets komt of iets gebeurt en wel met volkomen zekerheid en met een bepaald doel. Wanneer men een bezoek afwacht, wacht men, zonder iets anders te doen, totdat de bezoekers komen, om op dat oogenblik gereed te zijn en hen naar behooren te ontvangen. Verwacht men bezoek, dan ziet men gedurig met belangstelling eens uit, of de gasten komen, terwijl men op hun bezoek rekent, door zich bijv. behoorlijk te kleeden, maar men blijft niet (zooals bij afwachten) op hen zitten wachten, daar men niet volkomen zeker van hun komst is. — Afwachten wijst, figuurlijk gebruikt, op een geduldig wachten tot het einde toe, terwijl verwachten meer op het vooruitzien zelf slaat. Gij moet altijd kalm den uitslag afwachten: dikwijls is hij gunstiger, dan gij hadt durven verwachten.

Ook heeft afwachten soms de beteekenis van zich laten welgevallen of verdragen: Uw bevelen verkies ik niet af te wachten.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

zie ook:
te wachten staan, wachten op, zich wachten, wacht

bij andere sites:

synoniemen-sites:
woordenboeken:
oorsprong:
zinsverband:
vertalen:
naar het
overige:

debug info: 0.0026 c