afstand

als woordenboektrefwoord:

afstand:
m. (-en), plaats tussen twee voorwerpen; het afstaan enz. der heerschappij ; verschil in rang of stand.

als trefwoord met bijbehorende synoniemen:

afstand (zn):
distantie, kloof, lengte, ruimte, tussenruimte, verte, vervreemding, verwijdering, wijdte
afstand (zn):
abandon, abandonnement, abdicatie, afzien, cessie, loslating, overdracht, overgave
afstand (zn):
route, traject, weg

als synoniem van een ander trefwoord:

ruimte (zn) :
afstand, bewegingsvrijheid, marge, plaats, spatie, speelruimte, speling, tussenruimte
traject (zn) :
afstand, baan, baanvak, parcours, route, spoor, tracé, weg, weggedeelte, wegverbinding
kloof (zn) :
afstand, conflict, splitsing, tegenstelling, verwijdering
weg (zn) :
afstand, koers, koerslijn, loop, route, tocht, traject
overgave (zn) :
afstand, overdracht, uitlevering
abandon (zn) :
afstand, prijsgeving
eind (zn) :
afstand, end, stuk
tussenruimte (zn) :
afstand, interval
stuk (zn) :
afstand, eind
wijdte (zn) :
afstand, baan
lengte (zn) :
afstand
ruk (zn) :
afstand

woordverbanden van ‘afstand’ grafisch weergegeven

in het Handwoordenboek van Nederlandsche Synoniemen (1908):

in hedendaagse spelling:
afstand, verte, verwijdering

Afstand — verte — verwijdering. Tusschenruimte tusschen twee of meer plaatsen, waar personen of voorwerpen zich bevinden. Afstand duidt het van elkaar verwijderd zijn van voorwerpen aan, doch laat die tusschen-ruimte geheel onbepaald. Verte ziet op eene hoedanigheid van den afstand van voorwerpen, en duidt altijd een grooten afstand aan. Verwijdering geeft te kennen dat de voorwerpen, waarvan men spreekt vroeger nader bij elkaar waren. Dat lijkt er in de verte niet naar. Iemand op een afstand houden, zorgen dat hij niet te gemeenzaam wordt, niet te veel nadert. Op eerbiedigen afstand blijven. De afstand tusschen Amsterdam en Haarlem. Hiervoor kan verwijdering niet gebruikt worden. De verwijdering, waarin zij zich van hare ouders bevindt, maakt dat zij hen niet dikwijls bezoeken kan. Hiervoor zou ook afstand gebruikt kunnen worden. In fig. zin wordt verwijdering ook gebezigd voor eene verkoeling, die tusschen vrienden of bloedverwanten is ontstaan. Langzamerhand was er eenige verwijdering gekomen tusschen. de twee oude schoolmakkers.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in Keur van Nederlandsche Synoniemen (1922):

in hedendaagse spelling:
afstand, verte, verwijdering

115. Afstand — verte — verwijdering.

De ruimte tusschen twee voorwerpen.

Verwijdering drukt uit, dat die tusschenruimte vroeger niet bestond. Hoe meer men bijv. de stad achter zich laat, hoe grooter dus eigenlijk de verwijdering wordt. Het gebruik wil echter, dat dit woord thans alleen figuurlijk voorkomt. Sedert er tusschen deze twee vrienden verwijdering is ontstaan, gaat ieder zijns weegs.

Afstand duidt eenvoudig aan, dat er tusschen twee voorwerpen een zekere ruimte bestaat als gevolg van den stand, dien zij ten opzichte van elkander innemen. De afstand tusschen Amsterdam en Baarn bedraagt 36 K.M. (Waarom is hier verwijdering niet gebruikelijk?)

Verte wijst alleen het tegengestelde van nabijheid aan en duidt dus altijd op een eenigszins grooteren afstand. Men kan dan ook niet zeggen in een verte, maar wel in de verte, terwijl afstand wel degelijk het lidwoord van onbepaaldheid kan hebben.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in overige bronnen*:

in hedendaagse spelling:
afstand, verte, verwijdering

AFSTAND, VERTE, VERWIJDERING

bron: Weiland & Landré - Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821), band 1, bladzijde 136.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

zie ook:
afstand doen, afstand doen van, afstand nemen

bij andere sites:

synoniemen-sites:
woordenboeken:
oorsprong:
zinsverband:
vertalen:
naar het
overige:

debug info: 0.0017 c