donker

als woordenboektrefwoord:

donker:
o. duister.
donker:
bn. (-der, -st), duister, zwart; ontevreden.

als trefwoord met bijbehorende synoniemen:

donker (bn):
dof, droefgeestig, droevig, laag, naargeestig, opaak, somber, triest, zwaar
donker (bn):
duister, inktzwart, obscuur, onverlicht, pikdonker, pikkedonker
donker (bn):
beloken, betrokken
donker (bn):
donkerkleurig
donker (bn):
gebruind
donker (bn):
diep
donker (zn):
donkerte, duister, duisternis

als synoniem van een ander trefwoord:

naargeestig (bn) :
akelig, beklemmend, donker, luguber, onaangenaam, sinister, somber, vreugdeloos
betrokken (bn) :
bedekt, bewolkt, donker, druilerig, flets, heiig, niet fris, troebel
diep (bn) :
bronzen, dof, donker, laag, sonoor, warm, zwaar
zwart (bn) :
donker, duister, gekleurd, maanloos, pikzwart
dof (bn) :
donker, gedempt, gesluierd, gesmoord
duister (bn) :
donker, dreigend, somber, zwart
obscuur (bn) :
donker, duister
somber (zn) :
akelig, bewolkt, donker, dreigend, druilerig, duister, gedekt, luguber, miezerig, naargeestig, onverlicht, triestig, zwart
duister (zn) :
donker, donkerte, duisterheid, duisternis, obscuriteit
duisternis (zn) :
donker, donkerte, duister

woordverbanden van ‘donker’ grafisch weergegeven

in Charivarius' Een Ander Woord (1945):

in het Handwoordenboek van Nederlandsche Synoniemen (1908)*:

in hedendaagse spelling:
duister, doods, donker, somber

Duister — doodsch — donker — somber. Somber heet datgene, wat vroolijk aan- of uitzicht mist, en dus een onaangenamen, beklemmenden indruk maakt: eene sombere woning, een somber oord, een sombere dag: figuurlijk: eene sombere stemming. Donker ziet op gebrek aan licht en helderheid: eene donkere kamer, een donkere dag; figuurlijk: donkere uitzichten, donkere tijden. Duister wijst op de geheele afwezigheid van licht. Eene zonsverduistering, het nachtelijk duister. Doodsch, eig. als iets of iemand die dood is, of aan een doode eigen, is het tegenovergestelde van levendig, opgewekt, vroolijk, druk. Eene doodsche straat; eene doodsche kleur; eene doodsche vlakte.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in Keur van Nederlandsche Synoniemen (1922)*:

in hedendaagse spelling:
duister, donker, somber

86. Duister — donker — somber.

Gebrek aan licht hebbende.

Somber geeft meer den onaangenamen indruk te kennen, dien een belemmerde toegang van het licht teweeg brengt; donker ziet meer op de onvoldoende belichting zelf. Een somber vertrek heeft door zijn bouworde (bijv. door weinig of kleine ramen, door boom en enz.) iets onaangenaams en beklemmends. Daarentegen kan het vertrek door toevallige omstandigheden donker zijn. Bij regenachtig weer is het in de kamer vroeg donker.

Duister duidt een algeheele afwezigheid van licht aan, en is dus sterker dan donker. Men spreekt daarom niet van maansverdonkering, maar van maansverduistering.

Figuurlijk gebruikt wil somber zeggen: triestig, bijv. een sombere stemming; donker staat dan gelijk met zorgwekkend : een donkere toekomst, terwijl duister dan beteekent: verward, onduidelijk, bijv. een duistere redeneering.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in overige bronnen*:

in hedendaagse spelling:
afsuwelijk, gedrochtelijk, naar, akelig, beschaduwd, bewolkt, beneveld, schemerend, donker, duister

AFSCHUWELIJK, GEDROCHTELIJK, NAAR, AKELIG, BESCHADUWD, BEWOLKT, BENEVELD, SCHEMEREND, DONKER, DUISTER

bron: Gerbrand Bruining - Nederduitsche synonymen (1836), band 1, bladzijde 368.

in hedendaagse spelling:
donker, duister, geheimzinnig, onduidelijk, verborgen

DONKER, DUISTER, GEHEIMZINNIG, ONDUIDELIJK, VERBORGEN

bron: Weiland & Landré - Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821), band 2, bladzijde 88.

in hedendaagse spelling:
donker, duister, somber

DONKER, DUISTER, SOMBER

bron: Weiland & Landré - Woordenboek der Nederduitsche synonimen (1821), band 2, bladzijde 86.

* De spelling in deze bronnen kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in de lijst met antoniemen (woorden met een tegengestelde betekenis):

donker
licht

bij andere sites:

synoniemen-sites:
woordenboeken:
oorsprong:
zinsverband:
vertalen:
naar het
overige:

debug info: 0.0021 c