stil

als woordenboektrefwoord:

stil:
bn. bw. (-ler, -st), kalm; niet druk.

als trefwoord met bijbehorende synoniemen:

stil (bn):
bewegingloos, eenzaam, geluidloos, geruisloos, kalm, muisstil, ongemoeid, ongestoord, onhoorbaar, roerloos, rustig, stiekem, stilzwijgend, terughoudend, vredig, zacht, zachtjes, zwijgend, zwijgzaam
stil (bn):
geheim, heimelijk, onuitgesproken, verborgen
stil (bn):
bedaard, lusteloos, rustig
stil (bw):
gerust, in stilte, stilletjes
stil (tw):
koest, mondje dicht, st, stilte, tut tut, zwijg

als synoniem van een ander trefwoord:

kalm (bn) :
bedaard, beheerst, berustend, bezadigd, flegmatiek, gematigd, gemodereerd, koel, koelbloedig, nuchter, onaandoenlijk, onbewogen, onverstoorbaar, onverstoord, rustig, sereen, stil, vredig, vreedzaam
rustig (bn) :
bedaard, beheerst, bezadigd, cool, gedeisd, gerust, kalm, kalmpjes, onbewogen, ongestoord, profijtelijk, profijtig, senang, statisch, stil, vredig, vreedzaam
eenzaam (bn) :
afgelegen, afgezonderd, alleen, contactarm, eendelijk, eenzelvig, geïsoleerd, leeg, onbewoond, solitair, stil, teruggetrokken, uitgestorven, verlaten
mat (bn) :
bloedeloos, doods, duf, flauw, fleps, futloos, gedrukt, gezapig, krachteloos, levenloos, loom, lusteloos, slap, stil, suf, uitgedoofd, zwak
verlaten (bn) :
doods, ellendig, leeg, naargeestig, onbewoond, stil, troosteloos, woest
uitgestorven (bn) :
doods, eenzaam, leeg, onbevolkt, onbewoond, ontvolkt, stil, verlaten
heimelijk (bn) :
geheim, onopgemerkt, onopvallend, onuitgesproken, stiekem, stil
afgezonderd (bn) :
afgesloten, eenzaam, opgesloten, stil, teruggetrokken
afgelegen (bn) :
afgezonderd, eenzaam, stil, teruggetrokken, verlaten
vredig (bn) :
kalm, ongestoord, rustig, sereen, stil, vreedzaam
vreedzaam (bn) :
kalm, ongestoord, rustig, sereen, stil, vredig
geruisloos (bn) :
ongemerkt, onhoorbaar, stil, zacht
bedekt (bn) :
geheim, heimelijk, stil, verhuld
zwijgzaam (bn) :
stil, stilzwijgend, zwijgend
verborgen (bn) :
stiekem, stil
zacht (bn) :
stil
stiekem (bw) :
in het geheim, in het geniep, stiekempjes, stil, stilletjes, tersluiks, verdoken

woordverbanden van ‘stil’ grafisch weergegeven

in Charivarius' Een Ander Woord (1945):

in het Handwoordenboek van Nederlandsche Synoniemen (1908)*:

in hedendaagse spelling:
bedaard, bezadigd, gematigd, kalm, rustig, stil

Bedaard — bezadigd — gematigd — kalm — rustig — stil. Geene sterke gemoeds- of lichaamsbeweging toonend, onbewogen, niet hartstochtelijk. Kalm, van personen gezegd, is het tegenovergestelde van opgewonden; men kan zoowel van aard kalm zijn, als onder bepaalde omstandigheden kalm blijven. Bedaard, kan eveneens van blijvenden en voorbijgaanden aard zijn; in 't eerste geval beteekent het niet hartstochtelijk, in 't tweede onbewogen. Hij heeft eene kalme natuur. Hij wist gelukkig kalm te blijven, en liet zich niet meesleepen door de opgewonden taal van den redenaar. Hij blijft altijd even bedaard. Als gij bedaard zijt, wil ik wel met u spreken. Bezadigd is hij, die van nature bedaard, of door ondervinding wijs geworden, niet te overijld te werk gaat, maar eerst kalm overweegt wat hij doen zal. Gematigd is iemand, die bang is voor overdrijving, en niet houdt van uitersten. Fan een bezadigd man kan men geen overijlde handelingen verwachten. Hij was een gematigd man, die alle geestdrijverij verfoeide. Rustig is innerlijk en uiterlijk in een zelfden toestand blijvend, niet woelig. De zieke was nu rustig. Stil, is zonder gedruisch, zwijgend, niet veel sprekend. Een stille jongen. De stillen in den lande zijn zij, die eenvoudig, kalm en onbekend leven, maar veel nuttigs tot stand brengen.

* De spelling in deze bron kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in overige bronnen*:

in hedendaagse spelling:
heimelijk, geheim, bedekt, verborgen, verholen, verheeld, verzwegen, stil

HEIMELIJK, GEHEIM, BEDEKT, VERBORGEN, VERHOLEN, VERHEELD, VERZWEGEN, STIL

bron: Gerbrand Bruining - Nederduitsche synonymen (1836), band 2, bladzijde 346.

* De spelling in deze bronnen kan afwijken van de tegenwoordig geldende.

in de lijst met antoniemen (woorden met een tegengestelde betekenis):

stil
bedrijvig, beweeglijk, luidruchtig, onrustig, openlijk, ronduit, rusteloos, woelig
zie ook:
sta stil, stil worden

bij andere sites:

synoniemen-sites:
woordenboeken:
oorsprong:
zinsverband:
vertalen:
naar het
overige:

debug info: 0.0031 c